Coco Chanel, tijdloze elegantie

Het verhaal van Gabrielle ‘Coco’ Chanel, een visionair, een inspirerende rebel die regels brak en een nieuwe vrouwelijkheid teweegbracht.

De iconische Little Black Dress, de tweedmantelpakken, de gewilde tassen, juwelen, horloges en de moderne parfums en make-up: alles wat Coco Chanel creëert is tijdloos, stijlvol en gewild.

Het succes komt Gabrielle niet zomaar aanwaaien. Als ze twaalf jaar oud is, overlijdt haar moeder. Haar vader is een slechtverdienende marktkoopman die voor zijn werk veel op pad is en de zorg voor zijn vijf kinderen niet kan dragen. Zijn twee zoons stuurt hij naar een boerderij om te gaan werken en Gabrielle en haar twee zussen gaan naar een weeshuis dat wordt gerund door nonnen. Ze voelt zich in de steek gelaten door haar vader en besluit dat ze nooit meer arm wil zijn. 

Als ze achttien jaar is, verlaat ze het weeshuis en gaat werken als naaister. ’s Avonds en in het weekend treedt ze samen met haar zus Julia als variétézangeres op in buurtcafés. Ze zingt en danst tijdens de pauzes en krijgt daar de bijnaam Coco, geïnspireerd op twee liedjes waar ze mee optreedt: ‘Ko Ko Ri Ko’ en ‘Qui qu’a vu Coco’.

In het café ontmoet ze de welgestelde textielerfgenaam Étienne Balsan. Hij stimuleert haar om meer te doen met haar hobby’s naaien en het ontwerpen en versieren van hoeden. Als Étienne haar in 1909 voorstelt aan zijn goede vriend Arthur Edward ‘Boy’ Capel valt Gabrielle als een blok hem. De gefortuneerde Engelse polospeler wordt haar zakenpartner en grote liefde.

Chanel Modes

In 1910 mag Gabrielle zich officieel modiste, gediplomeerd hoedenmaakster noemen. Ze opent haar eerste boutique aan 21 rue Cambon in Parijs waar ze onder de naam ‘Chanel Modes’ hoeden maakt die ze versiert met modeaccessoires. Haar klanten, onder andere bekende Franse actrices, lopen weg met het merk.


De ambitieuze Gabrielle waagt zich al snel ook aan het ontwerpen van moderne, stijlvolle en comfortabele kledingstukken. Kleding waar vrouwen zich in kunnen bewegen en vrij kunnen voelen, net als de items die zij zelf draagt.

Het is een gewaagde look in die tijd. De damesmode bestaat dan vooral uit korsetten, smalle tailles en overdreven boezems. ‘Kleding die niet gemaakt is voor actie’, volgens Gabrielle. De ontwerpster is uit te tekenen in comfortabele minimalistische outfits die ze aankleedt met opvallende juwelen en het wordt haar missie om elegante outfits te ontwerpen van zachte luxe stoffen.


Simpel, stijlvol, sensationeel

Chanel’s creaties zijn heel anders dan de op dat moment heersende damesmode. Ze is een vrouw die voor vrouwen ontwerpt en haar ontwerpen zijn eenvoudig, praktisch en elegant. Ze hebben rechte lijnen en voor die tijd mannelijke kleuren zoals grijs en marineblauw. Naar verluidt raakt ze geïnspireerd door de garderobe en vooral de blazers van haar geliefde Boy. Gabrielle’s simpele en stijlvolle kledingstijl creëert een sensatie en wordt al snel omarmd door heel Parijs. Iedereen wil Chanel dragen en ze brengt een ware moderevolutie teweeg. Op subtiele wijze is Chanel met haar kleding de aanzetster van een nieuwe vrouwelijkheid. Een nieuwe manier van denken die vrouwen aanspoort zich te bevrijden van de opgelegde regels. Haar revolutionaire ontwerpen veranderen de manier waarop vrouwen zich kleden en naar zichzelf kijken compleet. Gabrielle wordt een rolmodel, een icoon en een inspiratiebron voor vrouwen.

Taboedoorbrekend

Er is steeds meer vraag naar haar kleding, maar tijdens de Eerste Wereldoorlog is het lastig om aan stoffen te komen. Gabrielle besluit als eerste ontwerper de stof jersey te gaan gebruiken in haar ontwerpen. Een stof die in die tijd vooral gebruikt wordt voor mannenondergoed. Mensen vinden het maar vreemd: een vrouw in kleding van een stof waar normaal gesproken ondergoed van gemaakt wordt. Maar de rebelse Chanel schroomt niet om taboes op kledinggebied te doorbreken. En ze bewijst de critici hun ongelijk: het gebruik van jersey blijkt een gouden greep. Chanel’s ontwerpen geven een mooi silhouet en zitten nu nog comfortabeler.

Het is haar missie om elegante outfits te ontwerpen waarin je vrij kan bewegen.

31 rue Cambon

Gabrielle maakt naam als stijlvolle en vernieuwende modeontwerper. Na boutiques in Deauville en Biarritz, krijgt ze precies honderd jaar geleden, in 1918 de sleutels van een pand aan 31 rue Cambon in Parijs. Het wordt de hoofdvestiging van haar modehuis. Het gebouw bestaat uit vier verdiepingen en bevat de boutique, de couturesalon waar onder andere de modeshows plaatsvinden, Gabrielle’s appartement en het atelier. De ontwerpster woont in het appartement op de derde verdieping, maar slaapt er niet. Dat doet ze in haar suite in het Hotel Ritz aan het Place Vendôme, iets verderop. 


Haar ontwerpen zijn erg gewild, de winkels lopen goed en in 1919 mag Gabrielle zich officieel couturier noemen. Op zakelijk gebied gaat het voor de wind, maar in haar privéleven voltrekt zich een tragedie. In 1919 eindigt het liefdesverhaal van Gabrielle en Boy Capel abrupt als hij overlijdt na een auto-ongeluk. 


Chanel No. 5 / Roaring twenties

Gabrielle krabbelt op na het overlijden van Boy Capel en in de jaren die volgen, breidt ze haar mode-imperium verder uit. Ze wil ook een andere kant op gaan met haar merk. Ze heeft een grote afkeer van de volgens haar hopeloos ouderwetse bloemenparfums waar vrouwen zich tot dan mee besprenkelen. ‘Een vrouw moet als een vrouw ruiken, niet als een roos’, zegt ze. In 1921 lanceert Gabrielle haar eerste parfum, Chanel No. 5. Chanel is het eerste modehuis met een parfum en het is een instant succes.


Signature look

In Frankrijk is Chanel de onbetwiste koningin van de mode. Maar Gabrielle wil meer. In 1924 besluit ze om ook in andere landen Chanel te gaan verkopen.

In datzelfde jaar komt de ontwerpster ook met haar eerste make-upcollectie met lipsticks en gezichtspoeders. Een rode lipstick mag natuurlijk niet ontbreken. Gabrielle’s rode lippen zijn onderdeel van haar signature look en zoals ze zelf zegt: ‘If you’re sad, add more lipstick and attack’.

Omdat Gabrielle gelooft dat echte luxe begint met een perfecte huid, lanceert ze in 1926 ook een huidverzorgingslijn, Chanel Skincare.

Little black dress

Ook op modegebied komt Chanel in de jaren twintig met een paar innovatieve nog steeds populaire creaties. In 1926 lanceert ze de Little Black Dress, de eenvoudige zwarte jurk die niet mag ontbreken in de garderobe van een vrouw. Tot die tijd staat de kleur zwart voor de dood en rouwen en zwarte kleding is alleen voorbehouden aan rouwenden. De jurk wordt geprezen om het simpele revolutionaire ontwerp en Chanel zorgt er met haar kleine zwarte jurk voor dat zwart vanaf dan voor elegantie en klasse staat. De Amerikaanse Vogue noemt het een klassieker, ‘de jurk die iedereen zal dragen’.

Iconisch tweed

Het iconische Chanel tweedpak dat nog steeds elk seizoen op de Chanel-catwalk te zien is, stamt ook dit decennium. Gabrielle ontdekt de traditionele mannelijke stof tweed op een van haar reizen naar Schotland. De stof inspireert haar om een mantelpak van tweed voor vrouwen te maken. De blazers van het tweedpak inspireert ze op de klassieke blazers die haar grote liefde Boy droeg.


Het merk wordt steeds succesvoller en de winkel aan 31 rue Cambon wordt te klein. Gabrielle koopt meerder panden aan de exclusieve Parijse straat en in 1927 heeft ze er vijf winkels.

In de jaren dertig beleeft het merk een hoogtepunt. Ze runt de vijf winkels aan de rue Cambon in Parijs en heeft wereldwijd maar liefst 4000 werknemers. In 1932 zet Gabrielle een nieuwe stap met het merk en presenteert Bijoux de Diamants, Chanel’s eerste collectie met diamanten gezet in platina. ‘Ik werk met diamanten, omdat het de grootste waarde heeft in een klein pakketje’, zegt ze hierover. De collectie bevat onder andere strikken en sterren, want ‘ik wil vrouwen bedekken met sterren’, aldus Gabrielle. Ook nu is de Franse ontwerpster vernieuwend.

De juwelen worden niet in een etalage gepresenteerd, maar op etalagepoppen en een aantal ontwerpen kunnen worden getransformeerd. Chanel: ‘Mijn sieraden kunnen opnieuw in elkaar worden gezet. Van de ketting kun je gemakkelijk drie armbanden en een broche maken.’ Tijdens de Tweede Wereldoorlog en de rest van de jaren veertig laat Gabrielle zich niet veel zien. Tijdens de oorlog sluit ze haar winkels, want het is volgens haar dan ‘geen tijd voor mode’. Alleen de flagship store aan 31 Rue Cambon blijft open en Chanel vertrekt naar Zwitserland.

Grand comeback

In 1954 is de dan 71-jarige Gabrielle terug van weggeweest. Ze vindt de huidige mode maar niets en vindt het de hoogste tijd voor originele creaties. Ze slaat weer aan het ontwerpen en komt met nieuwe kleding en accessoires.

Ze lanceert de iconische 2.55 gewatteerde handtas in 1955 en wederom combineert Chanel elegantie met comfort. De schoudertas is niet alleen mooi, het chain hengsel met de gouden ketting en het leer is sterk en zorgt ervoor dat de draagster haar handen vrij heeft. Het hengsel is geïnspireerd op de riemen waaraan de sleutels hingen van de nonnen in het weeshuis waar Gabrielle opgroeide.


Parels en bijouterie

Gabrielle is een groot fan van parels en bijouterie. Al van jongs af aan kleedt ze haar eenvoudige outfits aan met opvallende sieraden en dit decennium start ze een samenwerking met de Franse juwelier Robert Goossens. Ze ontwerpen samen gouden sieraden zoals lange kettingen met zwarte en witte parels. Voor Gabrielle creëert Goossens originele stukken van echt goud en edelstenen. Van Gabrielle’s stukken maakt hij imitaties met minder waardevolle materialen die worden gebruikt tijdens catwalkshows en presentaties.


Hoewel Gabrielle al op leeftijd is, blijft ze na haar comeback intensief betrokken bij de dagelijkse gang van zaken van haar mode-imperium. Ze komt elke dag vanuit haar suite in het Hotel Ritz naar de boutique en haar appartement aan 31 rue Cambon. Als ze de deur van het Ritz uitgaat, belt de portier dat ze eraan komt zodat haar medewerkers Chanel No. 5 kunnen sprayen en ze binnenkomt in een mist van haar exclusieve parfum. 

Op 10 januari 1971 overlijdt Gabrielle Chanel op 87-jarige leeftijd in haar slaap.

Na Gabrielle’s overlijden zetten haar assistenten het werk van Coco voort en in 1983 krijgt Karl Lagerfeld de leiding over het modehuis. Met zijn eigentijdse visie op klassieke collecties

blaast de Duitse modeontwerper het merk nieuw leven in. Hij laat zich inspireren door de eenvoudige Franse elegantie van Coco Chanel, maar geeft de designs een moderne twist.

Première horloge

Na de succesvolle kledingcollecties, parfums, make-up, skincare, juwelen, tassen en andere accessoires besluit het mode-imperium dat er nog iets mist: een horloge. De eerste collectie horloges wordt in 1987 gelanceerd. Het Première horloge, ontworpen door Jacques Helleu, heeft een wijzerplaat die geïnspireerd is op de vorm van het Place Vendôme en de dop van het flacon van No. 5. 

De horloges zijn een hit en in 2000 lanceert het merk het chique J12 model, een sporthorloge van zwart keramiek. Het duurt niet lang voordat er meerdere varianten op de J12 komen, zo zijn er onder andere een J12 model van wit keramiek, de J12 Tourbillon en de J12 Chromatic.


Het nieuwste horloge is het Code Coco model. Het is gebaseerd op wat Gabrielle Chanel ‘de codes van het Huis’ noemde. De matelassé en de sluiting van de 2.55 handtas zijn terug te vinden in de band van het Code Coco horloge.

H5696-01

Chanel horloge

H57000-01

Chanel horloge

H5697-J12-02

Chanel horloge